Zalecenia ACIP

Postępowanie w przypadku kontaktu z chorym na chorobę zakaźną i profilaktyka epidemii w placówkach opieki zdrowotnej – cz. 2. Zalecenia ACIP

21.07.2018

Immunization of health-care personnel. Recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices oraz Prevention and control of influenza with vaccines: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP), 2010

  1. Shefer, W. Atkinson, C. Friedman i wsp.

Morbidity and Mortality Weekly Report, 2011; 60 (RR-7): 1–45; Morbidity and Mortality Weekly Report, 2010; 59 (RR-8): 1–64

Opracowali: lek. Iwona Rywczak, dr med. Jacek Mrukowicz
Skróty: MMR – skojarzona szczepionka przeciwko odrze, śwince i różyczce

 Odra

Zalecamy, aby w przypadku podejrzenia odry u osoby przebywającej w placówce opieki zdrowotnej ściśle przestrzegać procedur zapobiegających szerzeniu się zakażeń drogą kropelkową.

Do metod ograniczania szerzenia się zakażeń drogą kropelkową należą:

  • stosowanie przez chorego maseczki na twarz,
  • jak najszybsze umieszczenie chorego w izolatce (optymalnie przystosowanej do ograniczania szerzenia się zakażeń przenoszonych drogą kropelkową, tzn. z ujemnym ciśnieniem powietrza w pomieszczeniu),
  • skierowanie do opieki nad chorym jedynie pracowników, których uznano za uodpornionych przeciwko odrze (p. Med. Prakt. Szczepienia 2/2012, s. 28–29 – przyp. red.),
  • stosowanie maseczek ochronnych z filtrem (np. N95 lub o podobnej skuteczności) przez wszystkich pracowników kontaktujących się z chorym.

Istnieje jednak ryzyko, że takie działania nie będą w pełni skuteczne, ponieważ do zakażeń może dochodzić przed rozpoznaniem choroby. Zakaźność utrzymuje się przez 4 dni przed pojawieniem się osutki oraz przez 4 dni po jej wystąpieniu. Osoby z kontaktu z chorym, u których pojawią się objawy wskazujące na odrę, należy izolować.

Wszyscy (również kompletnie zaszczepieni) pracownicy zajmujący się chorymi na odrę powinni ściśle przestrzegać zasad profilaktyki zakażeń przenoszonych drogą kropelkową. Należy pamiętać, że około 1% osób prawidłowo zaszczepionych przeciwko odrze nie uzyskuje zadowalającej odpowiedzi na szczepienie.

  1. Zalecamy, aby u wszystkich osób z kontaktu z chorym na odrę jak najszybciej ocenić dowody odporności na odrę(p. Med. Prakt. Szczepienia 2/2012, s. 28–29 – przyp. red.).
  2. Zalecamy, aby po kontakcie z chorym na odrę nieuodpornione osoby zaszczepić szczepionką MMR (a w razie odmowy lub przeciwwskazań zaproponować im podanie domięśniowe immunoglobuliny w dawce 0,25 ml/kg [40 mg IgG/kg mc. dla osób immunokompetentnych]) i poddać je izolacji przez 21 dni po kontakcie z chorym (tab.).

Szczepienie MMR w ciągu 72 godzin po kontakcie z chorym może zapobiec zachorowaniu lub złagodzić przebieg choroby. Nieszczepionym wcześniej pracownikom należy podać pierwszą dawkę MMR. Pracownikom, którzy posiadają dokument potwierdzający szczepienie 1 dawką szczepionki przeciwko odrze lub MMR, należy podać drugą dawkę, jeżeli zachowany jest co najmniej 4-tygodniowy odstęp między dawkami.

Sugerujemy, aby szczepienie wykonać nawet po upływie 72 godzin od kontaktu. Jeżeli bowiem po kontakcie nie doszło do zakażenia, szczepienie może zapewnić ochronę w razie kolejnej ekspozycji na odrę, świnkę lub różyczkę.

Identyfikacja osób z kontaktu z chorym jest dobrą okazją do zaproponowania szczepień MMR pracownikom z niepotwierdzoną odpornością przeciwko odrze. Zaszczepienie MMR w okresie wylęgania odry nie zaostrzy jej przebiegu. Przyczyną objawów odropodobnych w krótkim okresie po szczepieniu może być wtedy naturalne zakażenie lub wirus szczepionkowy, co można różnicować metodami laboratoryjnymi.

Podanie immunoglobuliny może wydłużyć okres wylęgania o tydzień, co ma wpływ na zalecenia dotyczące ograniczeń w obowiązkach służbowych personelu po kontakcie z chorym na odrę (tab.).

Tabela. Zalecenia ACIP dotyczące ograniczeń w obowiązkach służbowych personelu placówek opieki zdrowotnej po kontakcie z chorymi na niektóre choroby zakaźne lub w przypadku zachorowania*

Choroba/stanOgraniczenia w obowiązkach służbowychCzas trwania ograniczeń
odra
zachorowanieodsunięcie od obowiązków służbowychprzez 4 dni po pojawieniu się osutki
ekspozycja pracownika nieuodpornionego przeciwko odrzeodsunięcie od obowiązków służbowych, nawet jeżeli po ekspozycji podano immunoglobulinę; pracownik z udokumentowanym szczepieniem 1 dawką szczepionki przeciwko odrze może pozostać w pracyod 5. dnia po pierwszym kontakcie do 21. dnia (lub 28. dnia, jeżeli po ekspozycji podano immunoglobulinę) po ostatnim kontakcie i/lub 4 dni po pojawieniu się osutki
świnka
zachorowanieodsunięcie od obowiązków służbowychprzez 5 dni po pojawieniu się objawów zapalenia ślinianki przyusznej
ekspozycja pracownika nieuodpornionego przeciwko świnceodsunięcie od obowiązków służbowych; pracownik z udokumentowanym szczepieniem 1 dawką szczepionki przeciwko śwince może pozostać w pracyod 12. dnia po pierwszym kontakcie do 25. dnia po ostatnim kontakcie lub przez 5 dni po pojawieniu się objawów zapalenia ślinianki przyusznej
różyczka
zachorowanieodsunięcie od obowiązków służbowychprzez 7 dni po pojawieniu się osutki
po kontakcie z chorym (pracownik uznany za nieuodpornionego przeciwko różyczce)odsunięcie od obowiązków służbowych, nawet jeśli po kontakcie z chorym podano szczepionkę przeciwko różyczceod 7. dnia po pierwszym kontakcie do 23. dnia po ostatniej ekspozycji i/lub przez 7 dni po pojawieniu się osutki
* zmodyfikowano na podstawie oryginału – przyp. red.
Na podstawie: CDC: Recommendations for preventing transmission of human immunodeficiency virus and hepatitis B virus to patients during exposure-prone invasive procedures. MMWR, 1991; 40 (RR-8); CDC: Guideline for isolation precautions in hospitals: recommendations of the Hospital Infection Control Practices Advisory Committee (HICPAC) and the National Center for Infectious Diseases. Infect. Control Hosp. Epidemiol., 1996; 17: 53–80; Williams W.W.: CDC guideline for infection control in hospital personnel. Infect. Control, 1983; 4 (supl.): 326–349; CDC: Immunization of health-care workers: recommendations of the Advisory Committee on Immunization Practices (ACIP) and the Hospital Infection Control Practices Advisory Committee (HICPAC). MMWR, 1997; 46 (RR-18).
ACIP – Amerykański Komitet Doradczy ds. Szczepień Ochronnych

 

Dostosowanie strony